Ryzyko walutowe związane jest z możliwością wahań kursu jednej waluty w stosunku do innej. Wahania te mogą prowadzić zarówno do pogorszenia, jak i polepszenia sytuacji finansowej firmy. Jednak w przypadku firm rynek walutowy to nie miejsce na spekulacje. Przedsiębiorcy realizując kontrakty generują przychody w oparciu o marżę ze swojej głównej działalności, a nie dzięki grze na wzmocnienie lub spadek kursu walut. Takie podejście gwarantuje firmie bezpieczeństwo. Dzięki możliwościom zabezpieczenia ryzyka walutowego firma starająca się o kontrakt może z góry oszacować koszt zabezpieczenia transakcji i nie musi uwzględniać dużego „zapasu” na różnice kursowe, pozwala to zaproponować bardziej konkurencyjną cenę w przetargu i zwiększyć swoje szanse na wygraną.

Działania zabezpieczające przed ryzykiem walutowym dzieli się na dwie kategorie:
Metody zewnętrzne – polegają przede wszystkim na przeniesieniu ryzyka walutowego z pomocną instrumentu finansowego na inny podmiot, który jest chętny je podjąć w zamian za odpowiednią opłatę.
Metody wewnętrzne – polegają na minimalizowaniu ilości waluty którą przedsiębiorstwo musi kupić lub sprzedać w transakcjach z pomocą wszystkich środków dostępnych dla podmiotu zabezpieczającego.

Rodzaje metod zewnętrznych
Dyskonto weksli – jeżeli eksporter po zrealizowanej dostawie przyjmie weksel własny lub ciągnie weksel trasowany na importera, to nie czekając do terminu wykupu może przedstawić go instytucji finansowej do dyskonta. Zakup weksla przez bank lub inną instytucje finansową następuje przed terminem jego płatności, po cenie pomniejszonej o kwotę odsetek dyskontowych. Eksporter w ten sposób wymienia walutę obcą na krajową tym samym eliminując ryzyko walutowe.
Faktoring międzynarodowy – polega na przejęciu przez instytucje finansową (faktora) krótkoterminowych wierzytelności, przysługujących eksporterowi (faktorantowi), od importera (dłużnika). Eksporter tym samym dostaje w ciągu 2-3 dni około 80% należnej mu sumy którą od razu może wymienić na walutę krajową. Pozostała część sumy pomniejszona o prowizję faktora zostanie mu przesłana po uregulowaniu płatności przez dłużnika. W tym przypadku jednak cały czas 20% sumy jest narażone na ryzyko walutowe do momentu uregulowania płatności przez importera.
Forfaiting – polega na zakupie przez instytucję finansową (forfaitera) średnio i długoterminowych wierzytelności handlowych, należnych eksporterowi od importera (dłużnika). Charakterystyczne dla forfaitingu jest to, że wierzytelności będące jego przedmiotem muszą być zabezpieczone akceptowanym przez forfaitera instrumentem finansowym. W tym wypadku sprzedając wierzytelność eksporter dostaje 100% należnej mu sumy pomniejszonej o prowizję forfaitera.
Ubezpieczenia ryzyka walutowego – polega na zawarciu umowy między przedsiębiorcą a ubezpieczycielem. W ramach ubezpieczenia, ubezpieczyciel zobowiązuje się w ramach wpłaconej składki przejąć negatywne skutki ryzyka walutowego na warunkach określonych w umowie. Niestety tą formę ubezpieczeń oferują tylko nieliczne firmy.

Hedging
Transakcje futures – podczas zawarcia kontraktu futures nie dokonuje się fizycznej wymiany walut. Końcowe rozliczenie kontraktu futures polega na ustaleniu różnicy między kursem transakcyjnym i rynkowym. Ta różnica następnie zostaje przemnożona przez wartość kontraktu. Dwie strony takiej transakcji umawiają się, że wymienią różnicę, która powstanie pomiędzy ceną otwarcia i zamknięcia konkretnego kontraktu. Przykładowo producent specjalistycznych maszyn produkcyjnych z Japonii i dostał duże zamówienie od General Electric na zaopatrzenie ich fabryk w stanach. Koszta produkcyjne rozliczane są w jenach, jednak japoński producent uzgodnił, że zapłatę dostanie w dolarach amerykańskich. Jeśli USD znacząco straciłoby na wartości w stosunku do JPY ta transakcja może nie przynieść żadnego zysku. Rozwiązaniem może być znalezienie odpowiedniego kontraktu terminowego. Jeżeli USD/JPY by spadło, spadek zysku z dokonanej transakcji zrekompensuje zysk z zakupionego kontraktu. Jeśli jednak USD/JPY wzrośnie to straty z kontraktu terminowego pokryją większe zyski z dokonanej transakcji.
Transakcje forward – polegają na zawarciu kontraktu najczęściej z bankiem, który zobowiązuje obie strony do wymiany waluty w przyszłości po ustalonym wcześniej kursie. Kursy forwardowe ustalane są na podstawie kursów bieżących, z uwzględnieniem punktów swapowych, które są zależnie od ustalonych stóp przez banki centralne krajów, których waluty wymieniamy.
Transakcje swap – polega na zawarciu umowy z drugim podmiotem, gdzie strony zobowiązują się wymienić określoną kwotę wyrażoną w jednej walucie na jej równowartość w innej walucie, a po upływie określonego czasu, dokonać wymiany zwrotnej, przy czym wówczas rynkowy kurs walutowy może być zupełnie inny niż podczas zawierania swapu. W ciągu obowiązywania umowy następuje wymiana należnych kwot odsetek w obu walutach. Swap walutowy składa się z kasowej wymiany walut po kasowym kursie waluty (tzw. pierwsza noga swapa), oraz z terminowej wymiany waluty (tzw. druga noga swapa). Uzgodniony wcześniej terminowy kurs po jakim cenie zostanie wymieniona waluta pozostaje niezmienny, niezależnie od zmian kursu walut w czasie trwania umowy. Zastosowanie można pokazać na przykładzie niemieckiej firmy która chce wybudować fabrykę samochodów w Polsce za 400 milionów PLN, które potrzebuje pożyczyć. Kredyt może wziąć w polskim banku, lecz jako firmie zagranicznej oprocentowanie wyniesie 8%, zaś w Niemczech mogliby wziąć kredyt oprocentowany na 4%. Z drugiej strony jest polska firma chcąca zainwestować 100mln euro w Irlandii i również ma ten sam problem, drogi kredyt w EUR i tani w PLN. Przedstawiciele tych firm spotykają się i uzgadniają wymianę walut między sobą oraz termin wymiany zwrotnej. Przy czym płacą sobie nawzajem prowizje w wysokości którą płaciliby bankowi po zaciągnięciu kredytu w swoim kraju.
Opcje walutowe – kontrakt dający prawo do zakupu (opcja kupna — call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży — put) waluty po cenie ustalonej z góry co oznacza, że posiadacz opcji ma prawo, nie obowiązek do realizacji tego kontraktu. Przykładowo, japoński producent samochodów dostał propozycję dużej transakcji od klienta z Polski. Może w takim wypadku skorzystać z opcji walutowej płacąc z góry premię i jeśli za określony czas kurs JPY osłabi się w stosunku do PLN może zakupić walutę po wcześniej ustalonej cenie. Jeśli zaś JPY wzmocni się, nie jest zobowiązany do skorzystania z wykupionej wcześniej „polisy”.
Opcje przetargowe (compound options) – jeśli przedsiębiorstwo bierze udział w przetargu i chce zabezpieczyć się przed ryzykiem kursowym może skorzystać z tak zwanych „opcji na opcje” czy „opcji przetargowych”. Naturalnie nie chce płacić pełnej prowizji za opcje, czy dokonywać faktycznej wymiany waluty korzystając z kontraktów forward nie znając wyniku przetargu. Opcje przetargowe pozwalają na skorzystanie z opcji, jeśli się wygra przetarg. Polega to na wykupieniu „opcji matki” która po wygraniu przetargu umożliwi nam wykupienie „opcji córki” na określonych wcześniej warunkach. Przy czym opcja matka jest kilkakrotnie tańsza niż tradycyjna opcja walutowa, przez co w wyniku przegrania przetargu nie ponosimy niepotrzebnych kosztów.

Rodzaje metod wewnętrznych
Fakturowanie w walucie krajowej –
 polega na przeniesieniu ryzyka walutowego na partnera transakcji poprzez wystawienie faktury w walucie krajowej eksportera co przenosi ryzyko na importera. A zatem przedsiębiorstwo które posiada należności lub zobowiązania wyrażone w walucie krajowej, nie będzie narażone na niekorzystne zmiany kursu walut. Jest to najprostsza i najpewniejsza metoda zabezpieczenia przed ryzykiem walutowym.
Klauzule waloryzacyjne – dobrą alternatywą dla fakturowania w walucie krajowej mogą być wcześniej wprowadzone do kontraktu klauzule waloryzacyjne, zwane inaczej klauzulami o zmianie cen towarów. Polegają na umożliwieniu podmiotom zawierającym kontrakt na zmianę cen towarów w takich proporcjach w jakich zmieniła się wartość waluty.
Kompensata wewnętrzna (netting) – polega na równoległym umarzaniu wierzytelności – jednakże tylko do wysokości wierzytelności o niższej wartości. Przedsiębiorcy mogą zastosować takie rozliczenia, gdy mają wzajemne zobowiązania, czyli jeśli są dla siebie jednocześnie wierzycielami i dłużnikami.
Dopasowanie (matching) – polega na powiązaniu wpływów i płatności będących w tej samej walucie obcej w sposób, aby były one zbliżone pod względem wartości oraz czasu występowania. Ta forma zabezpieczenia ryzyka walutowego szczególnie polecana jest dla przedsiębiorstw dysponujących stałymi, dwukierunkowymi przepływami w walucie obcej.

print
0
Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

thirteen − twelve =